Raport BIK i raporty z biur informacji gospodarczej – jak je czytać i poprawić błędy

Raport kredytowy pokazuje, jak widzą cię banki i firmy pożyczkowe. To z niego wynika, ile masz zobowiązań, czy spłacasz je w terminie i kto ostatnio pytał o twoją historię. Warto go sprawdzać przed wnioskiem o kredyt i co jakiś czas dla bezpieczeństwa, bo pozwala wykryć pożyczki wzięte na twoje dane. Poniżej wyjaśniam, gdzie są przechowywane informacje o długach, jak czytać raport i jak poprawić błędny wpis.

Kto zbiera dane o twoich długach

W Polsce działają dwa rodzaje baz:

• Biuro Informacji Kredytowej (BIK) – trafiają tam dane o kredytach i pożyczkach z banków, SKOK-ów i firm pożyczkowych, i to zarówno o zobowiązaniach spłacanych terminowo, jak i o opóźnieniach. Firma pożyczkowa ma ustawowy obowiązek przekazać informację o udzielonej pożyczce, więc chwilówki też są widoczne w historii.
• Biura informacji gospodarczej (BIG), np. BIG InfoMonitor, KRD czy ERIF – zbierają głównie informacje o zaległościach, także wobec operatorów telekomunikacyjnych, dostawców mediów czy wynajmujących.

Banki i firmy pożyczkowe korzystają z obu źródeł przy ocenie zdolności kredytowej, dlatego warto znać zawartość każdego z nich.

Co zawiera raport BIK

Raport BIK obejmuje przede wszystkim informacje o twoich zobowiązaniach: nazwę instytucji, datę zaciągnięcia zobowiązania, pierwotną kwotę, kwotę pozostałą do spłaty i to, czy odnotowano opóźnienia. Pokazuje też zapytania kredytowe, czyli informacje o tym, kto i kiedy sprawdzał twoją historię przy rozpatrywaniu wniosku.

Czytając raport, sprawdź kolejno:

1. Czy wszystkie zobowiązania należą do ciebie. Nieznany kredyt to sygnał możliwego wyłudzenia.
2. Czy kwoty i daty zgadzają się z twoimi umowami.
3. Czy opóźnienia są prawdziwe i czy mają właściwą długość.
4. Czy zobowiązania spłacone są oznaczone jako zamknięte.
5. Czy nie ma zapytań od instytucji, w których nie składałeś wniosku.

Jak długo dane są przechowywane

Gdzie	Co	Jak długo
BIK	kredyt spłacany terminowo	do spłaty; po spłacie tylko za twoją pisemną zgodą, którą możesz w każdej chwili odwołać
BIK	kredyt z opóźnieniem ponad 60 dni	bez twojej zgody do 5 lat po wygaśnięciu zobowiązania, jeśli minęło 30 dni od uprzedzenia cię o tym
BIG	zaległość konsumenta	do spłaty (wtedy wpis jest usuwany na wniosek wierzyciela), najpóźniej 6 lat od wymagalności długu; przy długach stwierdzonych wyrokiem termin liczy się inaczej

Do BIG dług konsumenta może trafić dopiero, gdy wynosi co najmniej 200 zł, jest wymagalny od co najmniej 30 dni i minął miesiąc od wysłania wezwania do zapłaty z ostrzeżeniem o wpisie. Po spłacie wierzyciel ma 14 dni, żeby zażądać aktualizacji wpisu. Konsekwencje zaległości opisuję szerzej w tekście o skutkach niepłacenia długów.

Jak bezpłatnie sprawdzić swoje dane

• BIK udostępnia bezpłatnie kopię twoich danych raz na 6 miesięcy. Zasady opisuje na stronie o prawach osób, których dane przetwarza.
• W każdym biurze informacji gospodarczej konsument może bezpłatnie sprawdzić dane o sobie raz na 6 miesięcy. Tak samo bezpłatnie, raz na pół roku, może sprawdzić, kto pytał o jego dane.

We wniosku do BIK podajesz m.in. imię, nazwisko, adres, PESEL oraz serię i numer dokumentu tożsamości.

Jak poprawić błędny wpis

Dane w BIK pochodzą od banków i firm pożyczkowych, a BIK nie może sam ich zmienić. Dlatego błąd zgłaszasz przede wszystkim instytucji, która go przekazała:

1. Złóż reklamację w banku lub firmie pożyczkowej, opisz błąd i dołącz dowody, np. potwierdzenia przelewów albo zaświadczenie o spłacie.
2. Jeśli wpis dotyczy BIG, wierzyciel ma obowiązek na twój wniosek poprawić lub usunąć informacje nieprawdziwe, nieaktualne albo przekazane z naruszeniem ustawy.
3. Po odpowiedzi pobierz raport ponownie i sprawdź, czy dane się zmieniły.
4. Jeśli instytucja odmówi, możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego.

Uważaj na firmy, które obiecują „czyszczenie BIK” za opłatą. Prawdziwego wpisu o opóźnieniu, przetwarzanego zgodnie z prawem, żadna firma nie usunie za pieniądze.

Jak raport wpływa na zdolność kredytową

Terminowa spłata dotychczasowych zobowiązań to dla banku najważniejszy sygnał wiarygodności. Liczy się też liczba i wysokość obecnych długów, przyznane limity na kartach i w koncie oraz liczba niedawnych wniosków. Jak poprawić swoją pozycję, opisuję w tekście o tym, jak poprawić zdolność kredytową. Jeśli w raporcie znalazłeś pożyczkę, której nie brałeś, postępuj jak w poradniku o bezpiecznej pożyczce przez internet.