Pożyczka sama w sobie nie jest ani dobra, ani zła. To narzędzie, które pozwala przesunąć wydatek w czasie – kupić coś dziś i zapłacić za to z przyszłych dochodów. Czy warto po nie sięgnąć, zależy od trzech rzeczy: na co są pieniądze, z czego je oddasz i ile to będzie kosztować. Poniżej opisuję, kiedy pożyczka ma sens, kiedy pogarsza sytuację i jak to sprawdzić przed podpisaniem umowy.
Kiedy warto pożyczać pieniądze
Pożyczka zwykle się broni, gdy spełnione są trzy warunki naraz:
- Wydatek jest konieczny albo przynosi korzyść większą niż koszt pożyczki. Przykład: naprawa samochodu, bez którego nie dojedziesz do pracy, albo wymiana pieca, która obniży rachunki.
- Masz pewne źródło spłaty. Rata mieści się w budżecie po opłaceniu stałych wydatków i z zapasem na niespodzianki.
- Koszt jest rozsądny. Porównałeś kilka ofert po całkowitej kwocie do zapłaty i RRSO, a nie tylko po wysokości raty.
Z tego samego powodu kredyt hipoteczny na mieszkanie, w którym zamieszkasz, czy kredyt na sprzęt potrzebny w pracy to inna sytuacja niż pożyczka na wakacje albo nowy telefon, na który można odłożyć w kilka miesięcy.
Kiedy lepiej zrezygnować
- Gdy pożyczka ma pokryć bieżące rachunki, które regularnie przewyższają twoje dochody. Wtedy problemem jest budżet, a pożyczka tylko odsuwa go o miesiąc i dokłada kosztów.
- Gdy pożyczka ma spłacić inną pożyczkę. To klasyczny początek spirali zadłużenia.
- Gdy decyzję podejmujesz pod presją czasu lub emocji – „promocja tylko dziś”, impuls zakupowy.
- Gdy nie wiesz, ile wynosi całkowita kwota do zapłaty.
Zalety i wady szybkich pożyczek online
Szybkie pożyczki, zwłaszcza pozabankowe, są popularne z kilku powodów: prosty wniosek przez internet, decyzja w kilkanaście minut, brak zaświadczeń przy małych kwotach i dostępność także dla osób, którym bank odmówił.
Mają też wady, które trzeba znać:
- Wysoki koszt w relacji do kwoty. Przy krótkim okresie RRSO łatwo przekracza 100%, nawet jeśli koszt w złotówkach wygląda niewinnie. Wyjaśniam to w tekście czym jest RRSO.
- Krótki termin. Chwilówkę spłaca się zwykle jednorazowo po 30 dniach, co przy napiętym budżecie bywa trudniejsze niż mała rata.
- Łatwość, która sprzyja pożyczaniu pod wpływem impulsu i rolowaniu długów.
- Koszty opóźnienia: odsetki za opóźnienie, wpisy w bazach dłużników, windykacja.
Szczegóły tych produktów opisuję w tekstach o pożyczkach pozabankowych i chwilówkach przez internet.
Dla kogo jest szybka pożyczka
Szybka pożyczka może być rozsądnym wyborem dla osoby, która ma stały dochód i dobrą historię spłat, potrzebuje niewielkiej kwoty na krótko i wie, z jakiej wypłaty ją odda. Nie jest dobrym rozwiązaniem dla kogoś, kto już ma kilka zaległych zobowiązań, nie ma stałego dochodu albo chce sfinansować nią codzienne życie. W takiej sytuacji lepiej zacząć od uporządkowania długów – podpowiadam, jak to zrobić, w poradniku o zarządzaniu długiem.
Dwa przykłady decyzji
Poniższe przykłady są modelowe, ale oparte na typowych sytuacjach.
Pani Anna zarabia 4500 zł na rękę, ma stałe wydatki na poziomie 3200 zł i nie ma innych rat. Psuje się jej samochód, którym dojeżdża do pracy, a naprawa kosztuje 2400 zł. Porównuje oferty i bierze pożyczkę ratalną na 12 miesięcy z ratą około 220 zł. Rata stanowi niewielką część wolnych środków, a dzięki samochodowi nie traci pracy. Pożyczka miała sens.
Pan Tomasz ma podobne dochody, ale co miesiąc brakuje mu około 300 zł do wypłaty. Bierze chwilówkę na 1000 zł, a po miesiącu, żeby ją oddać, kolejną w innej firmie, tym razem na 1300 zł. Po pół roku spłaca już cztery pożyczki naraz. Problemem od początku był budżet, a nie brak gotówki w jednym miesiącu. Pomogłoby przejrzenie wydatków i rozmowa z wierzycielami, a nie kolejne pożyczki.
Jak uniknąć błędów
- Policz całkowitą kwotę do zapłaty i sprawdź, czy rata zmieści się w budżecie także w gorszym miesiącu.
- Porównaj kilka ofert, zanim złożysz wniosek. Pomoże ci w tym tekst o tym, jak czytać ranking pożyczek online.
- Sprawdź pożyczkodawcę w rejestrze KNF i przeczytaj formularz informacyjny.
- Nie bierz pożyczki na spłatę pożyczki. Jeśli masz kilka zobowiązań, zapytaj o konsolidację długów albo restrukturyzację u obecnego wierzyciela.
- Buduj poduszkę finansową, żeby następny nagły wydatek nie wymagał pożyczki. Jak zacząć, opisuję w tekście o nagłych wydatkach bez zadłużania się.
Prosty test przed podpisaniem umowy
Odpowiedz sobie szczerze na cztery pytania:
- Czy ten wydatek nie może poczekać, aż odłożę pieniądze?
- Z jakich konkretnie pieniędzy spłacę każdą ratę?
- Ile wynosi całkowita kwota do zapłaty i czy to najtańsza oferta, jaką znalazłem?
- Co zrobię, jeśli w trakcie spłaty stracę część dochodu?
Jeśli na drugie lub czwarte pytanie nie masz dobrej odpowiedzi, lepiej poszukać innego rozwiązania. Pamiętaj też, że od zawartej umowy możesz odstąpić bez podania przyczyny w ciągu 14 dni.