Wierzyciel woli dostać pieniądze później niż wcale, dlatego rozmowa o warunkach spłaty bardzo często się udaje. Kluczem jest dobre przygotowanie, realistyczna propozycja i znajomość swoich praw. Poniżej opisuję, jak krok po kroku negocjować z bankiem, firmą pożyczkową czy firmą windykacyjną.
Zacznij, zanim pojawi się zaległość
Najlepszy moment na rozmowę to chwila, gdy widzisz, że nie zapłacisz najbliższej raty. Na tym etapie nie ma jeszcze odsetek za opóźnienie ani wpisów o zaległości. Masz też więcej możliwości, bo dla wierzyciela jesteś klientem, a nie dłużnikiem w windykacji.
Gdy zaległość już powstanie, prawo daje ci dodatkowe narzędzie. Przy kredytach i pożyczkach konsumenckich, a także przy każdym kredycie bankowym, kredytodawca musi:
- wezwać cię do zapłaty, wyznaczając termin co najmniej 14 dni roboczych,
- poinformować, że w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania wezwania możesz złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia,
- jeśli odrzuci wniosek – wyjaśnić przyczyny na piśmie lub na trwałym nośniku.
Wierzyciel nie musi zgodzić się na restrukturyzację, ale musi rzetelnie rozpatrzyć twój wniosek. Formy restrukturyzacji opisuję w tekście jakie są opcje restrukturyzacji długu.
Przygotowanie do rozmowy
- Spisz wszystkie długi z kwotami, ratami i terminami.
- Policz budżet: ile realnie możesz płacić co miesiąc po opłaceniu mieszkania, jedzenia i leków.
- Zbierz dokumenty: umowę, harmonogram, ostatnie wezwania, zaświadczenie o dochodach, dowody na przyczynę kłopotów, np. wypowiedzenie umowy o pracę albo zwolnienie lekarskie.
- Przygotuj jedną główną propozycję i jedną zapasową.
Co można wynegocjować
- Rozłożenie zaległości na raty doliczane do bieżących rat.
- Wydłużenie okresu spłaty, które obniża ratę, ale zwykle zwiększa łączny koszt.
- Odroczenie lub zawieszenie spłaty rat na kilka miesięcy.
- Obniżenie oprocentowania albo rezygnację z części opłat i odsetek za opóźnienie.
- Częściowe umorzenie długu – częściej możliwe przy starszych długach kupionych przez fundusze sekurytyzacyjne.
- Połączenie kilku długów u jednego wierzyciela. Jeśli długi są w różnych miejscach, rozważ konsolidację długów.
Jak prowadzić rozmowę
- Kontaktuj się sam, zanim wierzyciel zrobi to pierwszy. Pokażesz, że chcesz spłacić dług.
- Mów konkretnie: co się stało, ile możesz płacić i od kiedy.
- Nie obiecuj kwot, których nie dasz rady wpłacać. Zerwana ugoda pogarsza sytuację.
- Proś o potwierdzenie ustaleń na piśmie lub e-mailem. Ustne obietnice konsultanta trudno potem udowodnić.
- Zapisuj daty rozmów, imiona rozmówców i ustalenia.
Ugoda – na co zwrócić uwagę
Ugoda to umowa, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa. Ty zobowiązujesz się do regularnych wpłat, a wierzyciel na przykład rezygnuje z części odsetek albo nie kieruje sprawy do sądu. Przed podpisaniem sprawdź:
- jaka jest łączna kwota do zapłaty i z czego się składa,
- jaka jest wysokość i termin każdej raty,
- co się stanie, jeśli spóźnisz się z jedną wpłatą – często cała pozostała kwota staje się wtedy od razu wymagalna,
- czy wierzyciel zobowiązuje się wycofać pozew lub wstrzymać egzekucję.
Uwaga na przedawnione długi
Zanim uznasz stary dług, sprawdź, czy się nie przedawnił. Według Kodeksu cywilnego roszczenie przedawnia się co do zasady po 6 latach. Termin wynosi 3 lata dla świadczeń okresowych i roszczeń związanych z działalnością gospodarczą wierzyciela, np. banku czy firmy pożyczkowej. Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Po upływie przedawnienia wierzyciel nie może skutecznie domagać się zapłaty od konsumenta. Sąd tylko wyjątkowo, ze względów słuszności, może nie uwzględnić przedawnienia.
Dopóki termin biegnie, uznanie długu przerywa przedawnienie i od tego momentu liczy się ono od nowa. Uznaniem może być podpisanie ugody, prośba o rozłożenie na raty albo nawet częściowa wpłata. Po upływie terminu możesz z kolei zrzec się zarzutu przedawnienia, np. podpisując takie oświadczenie w ugodzie. Dlatego przy długach sprzed kilku lat najpierw poproś o dokumenty i daty wymagalności, a w razie wątpliwości skonsultuj sprawę w bezpłatnym punkcie porad.
Gdy wierzyciel odmawia
- Poproś o pisemne uzasadnienie odmowy i złóż nowy wniosek, uzupełniając brakujące informacje.
- Spór z bankiem lub firmą pożyczkową możesz zgłosić Rzecznikowi Finansowemu.
- Skorzystaj z bezpłatnej porady prawnej lub obywatelskiej. Gdzie jej szukać, piszę w tekście o bezpłatnej pomocy przy spłacie długów.
- Jeśli sprawa trafiła do windykacji, przeczytaj, jak radzić sobie z windykacją.
2 thoughts on “Jak negocjować warunki spłaty z wierzycielami – przygotowanie, propozycje i twoje prawa”